على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1675

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

رفض ( rafz ) و ( rafaz ) ا . ع . آب اندك . رفض ( rafz ) و ( rafaz ) ص . ع . ابل رفض : شتران بچرا گذاشته شدهء باراعى . و كذلك ابل رفض . رفض ( rafaz ) ص . ع . نعام رفض : شتر مرغان پراكنده و متفرق . رفضة ( rofazat ) ص . ع . رجل قبضة رفضة : مردى كه مىگيرد چيزى را و مىماند . رفع ( raf ' ) م . ع . رفعه رفعا ( از باب فتح ) : برداشت آن را و بلند كرد خلاف وضعه . و رفع البعير فى سيره رفعا و مرفوعا : مبالغه نمود آن شتر در رفتن . و رفعت البعير : مبالغه نمودم در راندن شتر ( لازم و متعدى ) . و رفع القوم : رفتند آن قوم در شهرها . و نيز رفع : برداشتن غلهء دروده و بخرمنگاه آوردن آن . و مرفوع كردن كلمه را و آن در اعراب مثل ضم است در بنا . و قصه برداشتن بروالى . يق : رفعت على العامل رفيعة . و نزديك گردانيدن چيزى به چيزى . و منه قولهم : رفعته الى السلطان رفعانا اى قربته . و قبول كردن . يق : رفع الله عمله . رفع ( raf ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برداشت . و افراشتگى . و رهائى و آزادى . و بند بست . و پرداخت و انجام و ختم . و معزولى . و رفع دادن : مرفوع كردن كلمه . و رفع شر : رهائى و آزادى از بدى . و رفع شر كردن : دور كردن بدى و بر طرف كردن فتنه و آشوب . و رستن از منازعه و مناقشه و آزاد گشتن از آن . و رفع كردن : بلند كردن و افراشتن و برداشتن . و رفع گفتگو كردن : قطع نزاع و جدال نمودن . و رفع نقاب كردن : برداشتن حجاب و پرده و رو باز كردن . و دفع و رفع كردن : حركت دادن و بيك طرف بردن . رفعان ( rof ' n ) م . ع . رفعت الامر الى السلطان رفعانا اى قربته . مر . رفع . رفعة ( ref'at ) ا . ع . بلندى قدر و مرتبه . رفعة ( ref'at ) م . ع . رفع زيد رفعة ( از باب كرم ) : بلند گرديد زيد در حسب و نسب خود . و رفع الثوب : نرم و تنگ گرديد آن جامه . رفعت ( raf'at ) و ( ref'at ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بلندى و ارتفاع و افراشتگى . و برترى و سرافرازى . و ترقى . و بزرگى و جاه و جلال و بزرگوارى و علو . رفعية ( raf'iyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بلند شدگى . رفغ ( rafq ) ا . ع . نكوهيده‌ترين وادى و بدترين آن از جهة خاك و ناحيه . ج : ارفغ . و زمين نرم . ج : رفاغ . و مشك رقيق تنگ پوست متوسط ميان جيد وردى . و زمين بسيار خاك . و جاى خشك بىگياه . و فراخى عيش و ارزانى . و بن‌ران . رفغ ( rafq ) ص . ع . طعام رفغ : طعام نرم و لين . و كذلك تراب رفغ و كلس رفغ . رفغ ( rafq ) و ( rofq ) ا . ع . ريم ناخن و ريم بنهاى ران . و هر فراهم آمد نگاه ريم از بدن . ج : ارفاغ و رفوغ . و مردم ناكس و فرومايه . ج : ارفاغ . رفغ ( rofq ) ا . ع . زيست فراخ . و تن آسائى . و گودى زير بغل . و گرداگرد فرج و خود فرج . ج : ارفاغ . رفغاء ( rafq ' ) ا . ع . زن باريك ران خرد فرج . و زنى كه بن هر دو ران وى خرد باشد . رفغنية ( rofaqniat ) ا . ع . زيست فراخ . و تن آسائى . رفف ( rafaf ) ا . ع . رقت و باريكى و تنكى و نازكى . رفق ( rafq ) م . ع . رفق فلانا رفقا ( از باب نصر ) : سود رسانيد فلان را . و رفق فلان العمل : استوار كرد فلان آن كار را . و رفق الناقة : بست بازوى ماده شتر را تا آهسته رود و كذلك اذا خيف ان تنزع الى وطنها . و رفق فى السير : اقتصاد كرد در سير . و رفق زيدا : زد بر بازوى زيد . رفق ( refq ) ا . ع . چيزى كه بدان يارى خواهند . و سود و نفع . و نرمى خلاف عنف و نرمى در كار . و نيكو كردارى و نيكوئى . رفق ( refq ) م . ع . رفق به و عليه رفقا و مرفقا و مرفقا و مرفقا ( از باب سمع و نصر و كرم ) : نرمى نمود با وى . رفق ( refq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نرمى و ملاطفت و مهربانى و مدارا . و آرامى . و فرصت . و برفق : بطور آرامى و مهربانى و آسانى . و بدون زحمت و رنج . رفق ( rafaq ) م . ع . رفق رفقا ( از باب سمع ) : برتافته آرنج گرديد و ببيمارى رفق مبتلا گرديد . رفق ( rafaq ) ا و ص . ع . برتافتگى آرنج . و ماء رفق : آب سهل حصول و نزديك . و مرتع رفق : چراگاه زود حاصل . و حاجة رفق : مطلوب سهل و آسان . و نيز رفق با الف لام و يا بدون آن : علتى در سوراخ پستان ماده شتر كه از بد دوشيدن و يا ندوشيدن عارض گردد و شير در پستان برگشته منعقد شود و يا مبدل به خون گردد . رفق ( rafaq ) و ( refaq ) ع . ج . رفقة . رفق ( rofaq ) ع . ج . رفقة و رفقة و رفقة . رفقا ( rofaq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى -